donderdag 31 december 2009

De witlof en de mandarijn


Een stronkje witlof en een mandarijn... ze liggen op het kastje van de buurvrouw, in het halletje, naast de deur.

Twee jaar geleden verloor ze haar man. Een hartaanval, en het is alwéér winter. De dagen zijn korter, de temperatuur daalt, en de grijze nevels sluimeren over de Drentse velden. Het is december en het jaar is bijna om. De enorme sneeuwduinen in het dorp zijn nog maar net verdwenen of er valt alweer verse. Het schijnsel van de authentieke straatlantaarns gloeit oranje en weerkaatst het licht tegen de gevels van de boerderijen.

Elke zaterdag loopt ze de straat uit, ergens naar toe. Niemand weet waar heen en haar gezicht, getekend door het leven, straalt toch als we even een praatje maken. Ze waren altijd samen, op de motor, op vakantie, naar de winkel, naar het klootschieten, of gewoon samen thuis aan de koffietafel. Nu is ze alleen, en tornt de dagen zichtbaar voor zich uit. Soms is er die lach en straalt ze in haar gerimpeld gezicht...

Afgelopen maandag was ze jarig, en de kleine woonkamer was gevuld met familie en vrienden. Rondom de tafel vol met hapjes, salades, koekjes, pinda’s, halve liters bier, en flessen wijn ging de actualiteit van het dorp luid over de tong. Een strooiauto schoof met gepaste snelheid voorbij en flikkerde enkele momenten een fel licht in haar woonkamer. "Kiek, doar giet Jan Schutter", die mut nog wark’n met dit weer..."

Ik moet plassen, en schiet gauw even ons eigen appartementje binnen. Vier kinderen spelen op de trap. "Lusten jullie wel öliekauk’n?" Mijn toon is zacht en geheimzinnig. "Niks zeggen, binnen, hoor".
Snel pak ik vier oliebollen van de schaal en, met pretoogjes, sluipen de kinderen de trap weer af en vervolgen hun spel.

Oh ja, ze heeft genoeg afleiding buitenshuis, gelukkig maar... Maar hoe is het binnen? Als ze alleen is, en niemand weet hoe...

Ik keer terug in de warme, doorgerookte woonkamer. De stemming werd vrolijker, en de drank zette aan tot een zwelling van het volume der sprekers. "Wil je nog een biertje, Wim?" Ik stem toe en raak heftig in gesprek met een gepensioneerde vrachtwagenchauffeur die voor de bietencampagne reed.

Op 2e kerstdag reden de auto’s af en aan, door de straten van het dorp, om de toevoer van bieten te waarborgen. “De suikerfabrieken mogen nooit stil staan”, vertelt hij, terwijl hij met zijn ruwe handen het bier "warm" houdt.

Ik knipoog naar mijn vriendin, en met een "bedankt buurvrouw", verlaten we alweer het feest en wandelen naar ons eigen woongedeelte.

De geruite pet van de buurman hangt nog altijd aan de kapstok, en zijn motor staat nog altijd in de schuur. De vogeltjes vliegen buiten in het hok, en worden dagelijks nog steeds vertroeteld. Maar Gerrie is er niet meer, en het wordt donker in Norg...

We lopen langs het kastje in het halletje. De witlof en de mandarijn zijn verdwenen.

Wij eten vanavond macaroni...

maandag 28 december 2009

Kersttoespraak


De kersttoespraak van de koningin ontlokte nogal wat reacties vanuit diverse hoeken in de samenleving. Volstrekt begrijpelijk maar, net als de boodschap zélf, zijn ook de reacties hierop weinig steekhoudend.

Door internet zouden we niet meer weten wie onze naaste is, en is de samenleving aan het verharden? Of zijn er door internet juist heel veel contacten mogelijk geworden waardoor we ons beter kunnen uiten en betrokkenheid kunnen tonen bij onze "naaste?"

Natuurlijk kan internet je afstompen, maar zo zijn er zoveel dingen die je de schuld kunt geven van jou eigen rottige luizenleven. Dat is natuurlijk bijzonder gemakkelijk.

Ik geloof nog steeds in de mens, en niet in technologie, (in een computergestuurde airbus van Amsterdam naar Singapore voel ik me minder veilig dan in een, handmatig gestuurd, lokaal vluchtje in de binnenlanden van Afrika).

Technologie is slechts een hulpmiddel en niet een levensstandaard. Mensen die in mensen geloven hebben internet niet nodig voor dat doel, en mensen die juist niet in mensen geloven doen dat ook niet als ze twitteren of hyven.

Gij zult niet twitteren? Ik geloof vast dat de koningin ook internet heeft, en misschien zelfs wel Hyves...

donderdag 24 december 2009

Kerst 2009


De sneeuw is alweer aan het verdwijnen, het vriespunt ligt op de helling en de omzetcijfers vliegen weer over de buis. De hoeveelheid pintransacties per seconde, wordt tot in het vervelendst toe, breed uitgemeten door het zoetsappige duo Rick en Suzanne van het RTL-nieuws.

Hij met zijn irritante 'r', en zij doet alsof elk onderwerp haar persoonlijk interesseert. Want met grote regelmaat leidt ze haar verbaal acteren in met een "njaa...", en beweegt daarbij haar tekst, scheef leunend over haar bureau, ongeveer 289 keer per uitzending van rechts naar links over haar desk, en weer terug uiteraard. The show must go on...

Nee, geef me dan maar de strakke nieuwsuitzendingen van onze zuiderburen. Geen non-verbaal vertoon, en simpel en alleen de nieuwsfeiten. De emotie vul ik zelf wel in.

Kerst 2009. Het feest van uiterlijk vertoon, het feest van de leugen in de media, het feest van opgedirkte gezelligheid. De bovenlaag in ons mens zijn wordt gespekt, en aangedicht, verhard door een dikke laag plamuur die als een laag asfalt over de diepere werkelijkheid heen ligt.

We vereenzamen en verkillen in een jachtige wereld waarin hoogconjunctuur en bovenbaasgedrag zegevieren, en de werkelijke dieper psyche in de mens geïsoleerd blijft.

We leven in een tijd van oneliners, scores, zwart-wit-uitspraken, stellingen, veroordelingen, en het verhaal is verdwenen. Althans niet meer belangrijk en niet meer zichtbaar, terwijl we het zo hard nodig hebben.

We maken "vrienden" op Hyves met een simpele muisklik, en we "ontvrienden" zelfs weer. We twitteren ons helemaal het leplazerus om de ander, elke seconde van de dag, te laten weten wat we doen en waar we zitten. Een vorm van eenzaamheid?

Kopenhagen is mislukt omdat er geen verhaal is, maar slechts uit de lucht gegrepen cijfers van "wereldverbeteraars". De treinen reden drie dagen niet, omdat "cijferaars" hebben besloten geen geld uit te willen geven voor verwarmde wissels en schoonmaakploegen. De wereldcrisis in de economie is veroorzaakt door de "handel" in geld van bovenbazen.

Er is geen verhaal meer, geen gevoeligheid, geen warmte. Slechts onbenullige statistieken, en machogedrag, van resultaatgeile bestuurders.

Kerst anno 2009 is anders geworden, verlaagd tot een opgesmukt en goedkoop volksfeest in de laatste maand van het jaar. Een decennium is weer voorbij gevlogen, en de tijd jaagt.

En bijna niemand weet straks nog waar het toen, werkelijk over ging...

Kerst 2009, zal het ooit weer een verhaal worden?

zondag 20 december 2009

Kopenhagen


De temperaturen mogen met niet meer dan 2 graden Celsius stijgen, en het staat de landen vrij de overeenkomst van Kopenhagen te aanvaarden en uit te voeren. De voltallige zitting heeft na dagenlang vergaderen, "kennis genomen van het akkoord". Vager kan het niet, zou ik zeggen.

Kopenhagen is voorbij, en het sneeuwt rustig door, alsof er nooit een conferentie is geweest.

Met veel vlaggen, drukte en medialawaai werd deze al weken geleden aangekondigd, en vervolgens verbaasd men zich met dezelfde ophef waarom een dergelijke "belangrijke" conferentie toch op zo’n fiasco uit heeft kunnen lopen.

Obama kwam nog even, en kon niet veel meer dan zijn goede wil tonen. Nee, natuurlijk niet, want een betere wereld organiséér je niet. Zeker niet in een dolgedraaide mondiale economie waarin we slechts ons zélf reuze belangrijk vinden. Een betere wereld ontstáát, heel misschien, door langdurige economische en/of maatschappelijke malaises.

De crisis had minstens tien jaar moeten duren, en misschien wel twintig. Dat is de enige manier om de CO2-uitstoot te verminderen, en onze planeet nog een kans te geven. Zuinigheid is niet het toverwoord, maar minder! Véél minder, met álles! Max Dendermonde omschreef het in 1954 op ironische wijze: "De wereld gaat aan vlijt ten onder."

En ik geloof dat het niet lang meer gaat duren...

maandag 14 december 2009

Scheve schaats...


Gretha Smit en haar coach Ingrid Paul mogen niet omkopen.

Maar er mag zoveel niet, zegt Ria Visser die het voor de schaatsers opneemt. Het is te begrijpen, zegt ze, we doen allemaal toch wel eens iets wat niet mag?

Het ironische is dat de Poolse schaatser Wojcicka zich, al vóór het dreigende omkoopschandaal, wilde terug trekken. Maar toen Gretha haar startplaats wilde veilig stellen door haar flink geld te bieden, werd ze geprikkeld om toch mee te doen en Ingrid had het nakijken.

Zegeviert het recht? Zo zou je het kunnen noemen. Het heeft in ieder geval niets meer met sport te maken. De schaatsbond wil de waarheid boven tafel, maar wat valt er uit te zoeken?

Wojcicka doet een boekje open over de feiten voor de NOS-camera’s. Ingrid Paul ontkent het verhaal en Gretha Smit onthoudt zich van elk commentaar. Lijkt me klip en klaar. Daar kun je lang en breed over doorzagen, maar het is tegen de regels van de internationale schaatsunie.

Natuurlijk wordt het weer eens breed uitgemeten in pers, want dat vinden we lekker!

Maar Gretha heeft zich een maand geleden al teruggetrokken uit de schaatssport, en Ingrid hangt gewoon een schorsing boven het hoofd...

zondag 13 december 2009

Glühwein in Norg


Gisteren liepen we op de kerstmarkt. Er zijn er tientallen, de buurtkrantjes staan er vol van.

Het theehuis ligt aan de weg van Norg naar Donderen. Honderd meter voor de ingang parkeren we in de berm. Daar is het blijkbaar voor bestemd, want het mag allemaal in december. Een jongeman met hanenkam nadert op het fietspad. Zou die er ook heen gaan? Wat moet een jongen met een hanenkam op een kerstmarkt? En zo schieten de vooroordelen oneerbiedig door je hoofd. God heeft alle mensen lief, ook jongens met hanenkammen...

Toch loopt hij het theehuis voorbij, en vervolgt zijn weg in het gezelschap van zijn vrienden, (ik neem aan dat het vrienden zijn tenminste, alweer een vooroordeel...)

Wij lopen het versierde, natte, groene bos in dwars door de vele kerstkramen. Een houtvuurtje flakkert, en je mag proeven van het banket op een bordje. Lekker voor bij de koffie, wordt er bij gezegd, ervan uitgaande dat iedereen blijkbaar van banket houdt...

Ik wel dus, maar niet als het me wordt opgedrongen. Verderop wringt zich een meneer met hoedje door de menigte, hij heeft blijkbaar haast en moet vast met de trein mee. Twee kinderen zitten met verkleumde vingers aan groene takjes in een nisje van tentdoek. Er staat een bordje bij: gratis kerstbakjes maken...

Gratis, dat doet het um, natuurlijk!

Traag beweegt de massa zich langs de route, en staat een ogenblik verplicht stil bij een aantal waardeloze prullen. Waardeloos natuurlijk niet want alles wat je zelf, bijna voor niets, kunt maken ligt in een te dure jasje aangeboden. Drie takjes, mooi wit gespoten en opgeprikt op een blok hout gaat grif weg voor 12,50 Euro. Kerst 2009, het feest van de commercie, zoals gebruikelijk in voorgaande jaren.

De generatie die nu opgroeit weet al niet meer beter.

Gezellig? Ik weet het niet, want vroeger werd er nog gezellig, of minder gezellig, gepraat over alles en nog wat. Van het overlijden van een dorpsgenoot, tot de prijs van een tros bananen in Piet’s groentehal. Kerstmarkten waren ontmoetingsplekken...

Dat is er niet meer bij, want we lopen als het even kan met verveelde, zure gezichten langs de handel en lachen alleen als we een bekende zien. Het liefst zo hard, dat het hele dorp mee kan genieten.

We lopen langs de volgende kraam, en ik vang een gesprek op tussen een "handelaar" en zijn bezoekster: 'Nou, hoe staan de zaken?' De handelaar bromt: 'Niks waard, alleen maar kijkers met handen in de zakken, die geen portemonnee trekken...'

Kerst 2009, in de mensen een welbehagen?

We verlaten de markt. Het houtvuur knappert in de korven. Net of het zachtjes fluistert: 'Kom jullie nog eens terug?'

Kerst 2009, het is anders dan vroeger, maar waarom dat weet ik niet...

zaterdag 5 december 2009

Topsalaris


Nog nooit is er zoveel gezeurd, over de salarissen en bonussen, als in de afgelopen jaren.

Salarissen van topambtenaren, salarissen van bestuurders in de zorgsector, het salaris van de koningin, en nu weer de salarissen van korpschefs bij de politie, (die trouwens niet te hoog, maar te laag zouden zijn, vandaar de hoge premies, aldus de 'deskundigen').

Je zou er chagrijnig van worden, tenminste, als je er gevoelig voor bent. Laten ze het lekker zelf uitzoeken, toch? Maar het zijn ónze belastingcenten wordt er dan geroepen. Tja, soms wel, en het is dus zeker te hopen dat het electoraat klinkende cijfers laat zien bij de volgende verkiezingen.

Het is alleen jammer dat het gros van de 'klagers' zich hopeloos fixeert op het inkomen van de buurman of collega, bij wijze van spreken, en zich niet meer realiseert in wat voor weelde hij of zij zélf verkeerd. Want we hebben het toch goed met onze HD-televisie, uitgaansleven, vakanties, en vier keer in de week naar de sportvereniging?

We mogen niet klagen, maar we dóen het lekker wel! Eet lekker je eigen boterham met kaas of leverworst, en laat een ander daarom rustig van zijn eigen kaviaar genieten...