donderdag 31 juli 2014

Oud Holset

Als we wakker worden en we de eerste blikken naar buiten werpen, trekken de laatste nevels weg uit het dal. De maan, verbleekt in een rap tempo tegen de blauwe hemel, en je ziet bijna de schaduwen verdwijnen. In het gemaaide weiland, liggen de lange stroken gras te drogen in de steeds sterker wordende zon.

Het wordt een mooie dag vandaag, en er staat een lange wandeling op het programma. Op papier lijkt het de meest indrukwekkende, maar ook de moeilijkheidsgraad lijkt niet gering. Er zit veel niveauverschil in, soms met hellingen van 42%. De wandeling begint bij de herberg Oud-Holset in Holset onder de rook van Vaals. Vorig jaar hebben we hier al eens gefietst, toen we de Vijlenerbosroute gedaan hebben. Vandaag zullen we een deel van het traject gaan afleggen door dit bos. Na de koffie en de boodschappen pakken we onze rugzakken, voorzien van een flink aantal flessen met water, en genoeg fruit en brood.

We verlaten “de Wijngaard” in Euverem en we draaien de Rijksweg op richting Vaals. Vlakbij Vaals buigen we af door het landschap naar Holset. Als de we de auto parkeren op de parkeerplaats bij de kerk, herkennen we de plek van vorig jaar. Het Klûske, een wandelcafe, maakt zich op de voor de dag en de toren van de prachtige kerk, uit de 12e eeuw, steekt af tegen de blauwe hemel.

We lopen langs de kerk en verlaten het dorp als we de weg oversteken en gelijk een stevige klauter naar boven hebben. Voordat we het Vijlenerbos in duiken verzamel ik wat sparrenappels om de barbecue van vanavond van zijn eigenzinnige smaak en geur te kunnen voorzien. Het Vijlenerbos is het grootst en langst bewaarde bos van Zuid-Limburg, en als we langs twee grafheuvels zijn gelopen, om via een verscholen dicht begroeid paadje naar boven te kronkelen komen er twee Duitse meisjes met paarden aan de hand naar beneden gewandeld. Ze waarschuwen ons al vanuit het struikgewas dat we beter even kunnen wachten. Het is hier zo smal en laag dat amper de paarden zich een weg kunnen banen. Maar er is nog meer aan de hand.

Als de meisjes het bos uitkomen geven ze aan dat er een eindje terug een dode ree aan het hek ligt die aan het wegrotten is, en dat we niet opeens schrikken. Als we inderdaad enkele tientallen meters verder zijn, komt ons al een indringende lucht tegemoet en zien we rechts van ons het dier liggen. Waarschijnlijk jagers, want bij de nek is het lichaam volledig uit elkaar gereten. We kunnen ons tenminste niet voorstellen welk een groot roofdier hier zo’n beest zou aanvallen. Met de handen voor onze mond en neus lopen we verder, en laten het dier achter ons. De natuur is onverbiddelijk. Als we boven zijn hebben we een prachtig uitzicht over het dal en we gunnen ons even rust om water te drinken en te genieten.

Verderop in het bos, is het klimmen en dalen, langs de rotsachtige, smalle paden. We passeren grote grenspalen, die ons dan weer in België, dan weer in Nederland laten zwerven. Grenzen lopen hier nu eenmaal niet kaarsrecht zoals in het koloniale Afrika, of de staatsgrenzen in de VS. Als we het bos weer uitkomen hebben we even flink uitzicht, en mogen we genieten van het dal in de Belgische Gemmenich. We zijn meer weilandcrossers dan bosmuizen, en de lange, overigens prachtige bospaden, benauwen soms een beetje.

Links in het dal zien we beroemde spoorbrug van Moresnet. Deze brug is door krijgsgevangen gebouwd in de Eerste Wereldoorlog, en het gerucht gaat dat in de betonnen pijlers van de brug de lijken van gestorven krijgsgevangen liggen begraven. Een eindje verderop zien we een verplaatsbaar bankje en we nemen er onze lunch, achter een hegje met uitzicht op het dal. We nemen flink de tijd om uit te rusten van het zware traject, en we vervolgen onze wandeling ons verder naar brengt richting het Drielandenpunt op 321 meter.

We banen ons een weg, tussen de etende toeristen door, en we vullen ons water aan. Al snel verdwijnen we weer uit het rumoer de bossen in, en we lopen een lang en breed bekiezeld pad op een lichte plek in het bos, nog verder naar het zuiden België in. Het is er warm en we merken dat we moe beginnen te worden. We komen weer op adem, als we langzaam nu van richting veranderen en weer op het noorden aan wandelen. We hebben de zon schuin achter ons en dat betekent dat we weer richting Vaals lopen.

Via een draaihekje komen we terecht op het smokkelaarpaadje en lopen we opeens in Duitsland. Het is er erg smal en aan weerszijden naast ons worden we omgeven door een muur van dicht struikgewas. Verderop verandert het pad in een holle weg met in de zijwanden de dassenburchten. We ontdekken er enkele holen, en laten de geheimzinnige sfeer op ons in werken. Ik laat soms bewust het fotograferen achterwege, want je kunt nu eenmaal niet álles meenemen. Bovendien is het soms zó indrukwekkend dat een foto daar alleen maar afbreuk aan doet. De eigen waarneming en herinnering is dan mooier dan een foto ooit kan laten zien aan een geïnteresseerde belangstellende van het thuisfront.

In het laatste deel van de wandeling krijgen we nog een verrassing. Een lange, bochtige en zeer steile helling wacht ons als we verder lopen. Zo steil dat zelfs de ons tegemoetkomende mountainbikers, volop in de remmen moeten afdalen, en aan hun gelaatstrekken te zien is het niet gemakkelijk. Bovenop staat een grenspaal van de voormalige vrije Reichsstad Aachen, en is bijna duizend jaar oud. Ik raak hem aan en realiseer me dat ik, als ik nóg een evenzo lange tijd eerder had geleefd, het gewaad van Jezus aangeraakt zou kunnen hebben. Met die grenspaal vlak voor mijn neus, lijkt het allemaal niet zo heel erg lang geleden…

We rusten veel de laatste kilometers van deze zware middag, en via kleine dorpjes komen we uiteindelijk de bewoonde wereld van Holset binnen, tenminste dat dachten we. Want even verderop, geeft een bordje aan dat we nog 1,2 kilometer moeten wandelen. En als je moe bent lijkt zo’n stukje een mijl op zeven, maar we zien toch vrij vlot daarna het kerkje van Holset boven de heuvel uitkomen, en keren we terug bij de auto. We hebben zo’n bijna acht uren gelopen en met zware voeten, en warme lichamen rijden we voldaan terug naar Osebos in Euverem.


Het eerste uur doen we helemaal niets, en de geplande barbecue schuiven we door naar morgen. Het is inmiddels acht uur en we eten wat stokbrood met salade en soep. We zitten nog even buiten op het terras, te moe om naar bed te gaan. Maar als we liggen, weten we niets meer, en Janny “zaagt” al gauw bomen. Onze beren begrijpen het allemaal niet zo goed, en ze kijken elkaar eens aan. Hoe ouder hoe gekker. Maar ook zij zijn het andere moment ver weg in Limburgs dromenland. Het enige dat je nog ziet is een groot oor, net boven het dekbed uit, als de schemer het dal in Euverem vult…

zaterdag 19 juli 2014

Gaan veganisten óók naar de hemel?

“Het meest verdrietige vind ik als voedingsgoeroes hun totale gezinsleven verheerlijken in filmpjes op FB, en zelf ook nog geloven dat dit het resultaat is van hun geweldige gezonde lifestyle. Maar volgens mij zitten mensen met overgewicht, te weinig energie, eetverslaving, hartklachten, of zelfs kanker helemaal niet te wachten op deze familysoaps! ”

Wat is er aan de hand in voedingsland? Websites schieten als paddenstoelen uit de grond, en er wordt wat afgelogen en gesuggereerd over voeding. En kom je dan ook nog toevallig in een discussie terecht op Facebook, of LinkedIn, dan lijkt het wel of je de meest goddeloze dingen roept als je genuanceerde en netjes geformuleerde kritiek hebt op de voedingsfanaten, vooral als ze veganist zijn, of iets wat er op lijkt. Nee, kritiek past niet in de denkwereld van idealisten en dromers. Het is hún droom, en daar blijf je af. Pas op hoor!

Gisteren fietste ik wat melancholisch naar de stad om mijn cholesterol te laten meten bij de Nationale Cholesteroltest. Niet dat ik dat nou zo hard nodig vond, want ik neem dat hele cholesterolgedoe met een flinke korrel Keltisch zeezout. Als je al medicijnen krijgt aangesmeerd omdat je cholesterolgehalte ook maar iets boven de vijf zit, dan kan heel Nederland wel aan de simvastatines. Bovendien is cholesterol gezonder dan wij allemaal denken. Ik schreef er een poosje geleden nog een blog over. (http://www.wimstolk.blogspot.nl/2014/03/cholesterol-we-kunnen-geen-dag-zonder.html)

Nee, ik was gewoon nieuwsgierig omdat ik al bijna een half jaar bijna volledig plantaardig eet, en drie maanden geleden gestopt ben met medicijnen tegen te hoog cholesterol. Enigszins verrast was ik toen het metertje 4,04 aanwees. Begin dit jaar was het nog 5,9 en was het twee jaar geleden 7,9!

Zou Boele dan toch gelijk hebben? Ik bedoel Boele Ytsma, die met zijn bedrijf de Planteneter mensen probeert te overtuigen om plantaardig te gaan eten. Nee, ik denk het niet. Maar, je cholesterol dan?
Ja, wacht eens eventjes, cholesterol is helemaal niet zo slecht en bovendien kan het nooit gezond zijn om met 90% koolhydraten en 10% vet je lichaam gezond te voeden, zoals Boele  beweert.

 Ik weet nog goed dat hij verschrikkelijk boos werd op een artikel van Tim Noakes die het tegendeel beweert: veel vet, weinig koolhydraten. Een beetje kinderachtig om boos te worden en bovendien slecht voor je gezondheid…en dat voor een gezondheidsgoeroe! Maar misschien verklaart dit wel alles…

Ik nam afscheid van de cholesteroldames. Ze hadden overigens geen enkele aandacht en interesse in een gesprek over voeding, en toen ik thuis het witte plastic zakje opende waar nog een kleine attentie zat werd ik voor de zoveelste keer bevestigd dat wederom alles om geld draait, zelfs bij de Nationale Cholesteroltest. Een klein boekje over margarine kwam uit het zakje, met op de eerste pagina als blikvanger de volgende zin: “Welkom in de wereld van margarine, het Unilever Nutrition Team”. Alweer die verrekte kut-Becel! Niet de gezondheid van mensen staat centraal, maar de koersen van Unilever op de geldmarkt!

Ik gooi het boekje bij het oud papier, klap daarna mijn laptop open, en klik FB aan:

Boele in Amerika, Boele onder de douche, Boele op de bank naast zijn geliefde, Boele op de fiets, Boele in Tsjechië, Boele naar de winkel, Boele ruimt zijn boodschappen op, Boele voor zijn klasjes, Boele achter de webcam, Boele in bed, Boele eet een kliekje, Boele de planteneter, en bijna elke video begint met zijn oervervelende groene smoothie…, mag ik even een teiltje?

Ik volg de discussies op internet die vervelende persoonlijke hatelijkheden over en weer gaan vertonen. Gezonde en eerlijke kritieken worden weggewuifd door ongenuanceerde fundamentalisten die hun gelijk willen halen op voedingsgebied, en mijn gedachten dwalen weer af...

Hoe zou het toch komen dat een milieuactivist een onschuldig politicus neerschiet? Folkert van der G is doodgewoon, na twaalf jaar, alweer vrij. En dan heeft hij ook nog het lef om te blijven drammen over zijn vrijheidsbeperkende maatregelen?

Hoe zou het toch komen dat "voedingsactivisten", (veelal uit veganistische hoek), zo agressief reageren als ze kritiek krijgen op hun extremisme en leugens? Welnu, dit heeft helemaal niets meer te maken met hun idealen, of komt het misschien juist dankzíj hun te ver doorgeschoten idealen?

Maar het onderwerp voeding heeft er niets meer mee te maken, en staat er eigenlijk volkomen los van. Want ook al hadden deze mensen hun visie uitgedragen voor de nieuwste mode, de beste pingpongballen, of het welzijn van de gele blauwbekkanarie in de binnenlanden van Zuid-Afrika, dan had je dezelfde discussie, en precies dezelfde irritante uitspraken kunnen verwachten. Deze mensen zijn ziek, en hebben ergens vroeger waarschijnlijk iets gemist...

Want het gaat namelijk helemaal niet meer om voeding, en al helemáál niet meer over gezondheid maar om hun eigen gelijk! Met deze mensen is totaal geen discussie te voeren en zou het beste zijn om ze dus gewoon te negeren, op het moment dat je voor jezelf geen toegevoegde waarde meer ziet in deze dialogen, of je zelfs gaat ergeren.

Ik ben al lang uit verschillende groepen gestapt omdat de toon mij niet aanspreekt. Hier en daar ben ik nog wel eens in discussie, maar ik bepaal zelf hoever ik wil gaan en wanneer mijn grens is bereikt. En ik heb zelfs het contact met een aantal mensen gewoon verbroken!

Terug naar mijn eigen planten-eet-avontuur. Ik ben gelukkig de laatste maanden geprikkeld door andere zienswijzen van echte voedingsspecialisten die er ook voor zijn opgeleid, en daarom ook recht hebben van spreken. En als ze mijn taal spreken, hun toon mij aanstaat, en ook nog humor hebben, dan heb ik daar meer vertrouwen in dan alle kwakzalvers bij elkaar op dit gebied.

Maar vooral luister ik naar mijn eigen lichaam. Ik voel me goed maar er ontbreekt iets, en ik weet nog niet goed wat. Ik heb het idee dat ik bouwstoffen mis, zoals eiwitten en  vetten. Maar met behulp van een diëtist zal ik vast wel verder komen denk ik.

Nee, dat pure plantengedoe, dat heb ik wel gezien. Ik geloof best wel aan meer groente en fruit, granen en peulvruchten, maar ik geniet ook weer gewoon van een heerlijk verantwoord visje. Ik weet in de regio een goede biologische slager, waar ik na de vakantie eens zal gaan kijken met mijn vriendin. Potdomme, een beetje dierlijk vet erbij kan helemaal geen kwaad!

Lieve mensen, denk alsjeblieft gewoon aan je zelf, en dan herhaal ik maar weer eens de allesomvattende uitspraken van natuurvoedingsdeskundige Liesbeth Oerlemans. Eet gevarieerd, niet teveel, en zoveel mogelijk onbewerkt, maar denk vooral na!

Met deze uitspraken haal je alle extremistische voedingsinvalhoeken gewoon heerlijk onderuit, en mag je je vrij voelen om datgene te doen wat jou goed lijkt! Extremisten die zich blind staren op hun idealen kunnen niet meer logisch nadenken, al doen ze zich soms wel zo voor, en die strijd moet je niet meer willen aangaan...

En ja, ook veganisten komen in de hemel, al kun je ze op één hand tellen…

zondag 6 juli 2014

"Politieke correctheid"

Een bijzonder scherp artikel van Loes Reijmer afgelopen zaterdag in de Volkskrant, waarin zij haarscherp haar visie geeft over “politieke correctheid” in de laatste decennia.

Er is weliswaar een ander politiek klimaat gaan heersen na Pim Fortuyn, (alles mocht gezegd worden). Maar het lijkt er op dat we nu weer terug zijn bij af, wat betreft “Haagse correctheid”.

Die correctheid leek gelukkig even verdwenen, kort na de opkomst van Fortuyn, maar keerde snel terug in Haagse kringen. En dit is nu precies waar randfiguren zoals Geert Wilders zijn pijlen op richtte. Zéggen wat je denkt mocht in één keer maar “politieke correctheid” werd juist versterkt hierdoor: “We” zijn toch tolerant?

Ja, denk je dat nu echt? Nederland is vérre van tolerant, maar dat hoef ik hier niet uit te leggen, dat zie je gewoon op straat en in de kroeg. De Zwarte Piet discussie laait weer op, nota bene midden in de zomer.

Rutte is “politiek correct”, en verwijst “netjes” de discussie naar de samenleving. Maar wat hij werkelijk bedoeld is: “Rot op met je discussie over Zwarte Piet, en blijf van onze tradities af.

Het wordt tijd voor een neo-Fortuynisme, maar dan wel zónder die misleidende politieke correctheid…

dinsdag 1 juli 2014

Van koolhydraten wordt je dik...

Tim Noakes, de man die Afrika op zijn kop zet door zijn theorieën over low carb, high fat. In zijn boek, dat nog niet in het Nederlands verkrijgbaar is, verdedigt hij een eetpatroon met minder koolhydraten en meer (verzadigd) vet..Hij baseert zijn uitspraken na het lezen van ruim drieduizend wetenschappelijke artikelen en zeventig boeken…

Eet minder brood, rijst, pasta, aardappelen en suiker, zegt Noakes, en hij voegt er aan toe dat dit een antwoord kan zijn op obesitas (overgewicht),  diabetes, auto-immuunziekten en mogelijk kanker. Hij zegt dat er géén biologische noodzaak is om meer dan tweehonderd gram koolhydraten per dag te consumeren!

De doodsteek voor onze fanatieke veganisten? Stort hun wereld in als de door hen aanbevolen dagquota van groente en fruit blijkbaar helemaal niet zo gezond blijkt te zijn? Legt Tim Noakes hier iets pijnlijks bloot? Er zijn “planteneters” die behoorlijk in de stress schieten van zijn verhaal, want het barst van de koolhydraten in groente en fruit.

Maar, toont dat nou juist niet hun zwakke plek? Eigenlijk zou je verschrikkelijk blij moeten zijn met deze man die totaal iets anders durft te beweren. Maar wat nog veel belangrijker is, Noakes is buitengewoon kritisch op de ongezonde invloed die de farmaceutische industrie heeft op de geneeskunde, die gefinancierd wordt door deze industrie. “Zij willen dat jij aantoont dat hun producten werken, en op die manier ga je echt de waarheid niet vinden”, zegt Noakes.

In het magazine “Runnersworld” toont hij een gezonde dosis geprikkeldheid om de waarheid te vinden. En dat doet hij juist door paradoxen op te zoeken, daar waar anderen deze gemakshalve laten liggen. Hij vertelde van een vrouw die tijdens een ultramarathon haar bewustzijn had verloren terwijl ze in perfecte staat was begonnen aan de race. Oorzaak, niet door uitdroging, maar juist door te véél te drinken!

Noakes wist op basis van zijn intuïtie dat er iets niet klopte aan onze voedingsgewoontes, en stelde dus de carbs, (koolhydraten), ter discussie. Ik ga hier geen “onderbouwd” verhaal ophangen over wel of juist geen koolhydraten, want daar blijven de meningen over verdeeld. Ik heb in ieder geval bij mezelf de proef op de som gedaan, (overigens al veel eerder dan dat ik het artikel van Noakes onder ogen kreeg). Ondanks dat ik een fanatiek planteneter ben geworden, viel ik de laatste weken niet meer af. Ik weet wel dat dit ook niet persé het doel is als je plantaardig eet, maar toch voelde ik me er niet gezond bij, en heb besloten drastisch te gaan minderen met bananen en brood. Ik zal je vertellen, ik voel me minder opgeblazen, en de kilo’s vliegen eraf, zonder dat ik andere wijzigingen heb aangebracht in mijn plantaardig voedingspatroon.

En nu komt de crux. Ik beweer dus hiermee niet dat dit voor iederéén zou kunnen gelden. Maar voor mij is duidelijk dat bananen en brood in mijn geval niet zullen bijdragen aan gewichtsafname. Maar dat kan voor iemand anders wel heel anders uitpakken dus. En dit is maar een voorbeeld.

Met alle respect voor de vegetariërs, veganisten, flexanisten, carnivoren, herbivoren of omnivoren, en voorvechters daarvan, maar geen enkele van deze “ideale” voedingsideologen, predikt de enige en unieke “waarheid”. En wel om de simpele reden dat er zoveel verschillende, (wetenschappelijk) onderbouwde, theorieën domweg  haaks op elkaar staan, en dat bovendien geen enkel lichaam hetzelfde is.

Ik ben daarom erg blij met de kritische geluiden van Tim Noakes, ook al ben ik verwoed planteneter. Het houdt me scherp, en het zet me blijvend op een gezonde manier aan het denken. En bovendien is dit het zoveelste bewijs dat geen enkel dieet, voedingspatroon of lyfestyle op zich “gezond” zou moeten zijn.

Daarom is het zo belangrijk dat je zélf nadenkt, zélf bepaalt wat goed voor je is, en zélf je keuzes maakt. En dat is echt niet zo moeilijk als je ook nog eens je gezond verstand gebruikt. Eet gevarieerd, niet te veel, en zoveel mogelijk onbewerkt, maar gebruik vooral je kop!

Als je je realiseert dat maar tien bedrijven 90 procent van de wereldwijde voedingsindustrie in handen hebben, (Kraft, Coca-Cola, General Mills, Pepsico, Kellog’s, Mars, Unilever, Johnson&Johnson, P&G, en Nestlé), dan is het niet zo moeilijk om conclusies te trekken, zegt Tim Noakes in het artikel.
De nieuwste eiwitreep van Gatorade bevat 24 gram eiwit, maar er zit ook 28 gram suiker in omdat die reep zonder zoveel suiker gewoon niet te eten is en dus niet verkoopt.

Hetzelfde geldt voor cholesterolverlagende medicijnen waar ik overigens al eerder een blog over schreef. Cholesterolverlagende medicijnen, (simvastatines), zijn vrijwel ineffectief, zegt Noakes. Toch schrijven huisartsen ze voor met de boodschap dat wanneer je ze niet gebruikt, je er morgen dood bij neer zal vallen. Alle geneeskundestudenten krijgen dit aangeleerd. Dat is nu de macht van de farmaceutische industrie, om deze onzin te verkopen aan de geneeskunde. Het is de wereld op zijn kop.

Zet Noakes de boel op zijn kop door zijn low carb, high fat dieet? Ja en nee! Wél, als je niet open staat voor andere ideeën uit de voedingswereld, en zenuwachtig wordt van paradoxen. En niet, als je je gezond verstand gebruikt, wil leren van andere zienswijzes, en ruimte laat voor andere “waarheden’ op het gebied van voeding en gezondheid.

Nee, ook Noakes heeft de waarheid niet in pacht, maar het is wel een man die zich laat leiden door een eerlijke, open en kritische houding. Maar de oplettende lezer heeft ook in de gaten dat het mij niet gaat om de waarheid, maar dat het gaat om jou eigen inzicht, jouw eigen gevoel, en jou eigen gezond verstand om je lichaam datgene te geven waar jij je het beste bij voelt…

Ik kan niet anders dan hopen dat mensen zélf blijven nadenken en zich niet laten meeslepen door de soms opdringerige toon van “voedingsspecialisten”, die zichzelf, en hun waarheid nogal belangrijk vinden. Ik hoop dat mensen door de laag vernis heen prikken van prachtige websites, leuke blogs, en mooie programma’s. Het lichaam liegt nooit, en zal jou vertellen wat goed voor je is, vertrouw er maar op, en durf je te laten leiden door gezonde intuïtie! Want dat is je beste raadgever…